İlyada'nın Coğrafyası
Antik Ege — Kahramanların Anavatanları
✦ Homeros · İlyada · MÖ ~8. Yüzyıl — Antik kentler günümüz haritası üzerinde ✦
İlyada yalnızca bir savaş hikâyesi değildir — aynı zamanda Ege dünyasının coğrafi bir fotoğrafıdır. Homeros'un saydığı kentler ve bölgeler, arkeologların bugün kazıyıp bulduğu gerçek yerleşim yerleriyle büyük ölçüde örtüşür. Aşağıda destanın kahramanlarını gönderen topraklar, hem antik hem günümüz adlarıyla sunulmuştur.
Başkenti
Priamos'un surlu şehri. Homeros'un anlattığı İlion, bugünkü Hisarlık Tepesi'nde arkeologlar tarafından kazılmaktadır. Troya VI/VII katmanları MÖ 13. yüzyıla tarihlenir; surlar, kapılar ve saray kalıntıları hâlâ ayaktadır. Ziyarete açık bir arkeoloji parkı olarak günümüzde de görülebilir.
Krallığı
Aineias'ın atalarının kenti; Troya kraliyet hanedanıyla akraba Dardanlar'ın yurdu. Çanakkale Boğazı'nın güneydoğu kıyısında konumlanırdı. Aineias Troya yıkıldıktan sonra buradan yola çıkarak Batı'ya ilerledi; soyundan Roma kuruldu.
Kenti
Boğazın en dar noktasında (~1,2 km) kurulu antik liman. Bugünkü Nara Burnu civarında yer alırdı. Leandros ile Hero'nun aşk efsanesinin yurdudur. Troya müttefiki Asios ordusuyla buradan sefere çıktı; Pers Kralı Kserkses de MÖ 480'de ordusunu buradan geçirdi.
Eteği
Apollon'un koruyuculuğundaki okçu Pandaros'un kenti. İda Dağı'nın kuzey eteklerinde, Aisepos (bugünkü Gönen Çayı) ırmağı boyunca uzanırdı. Pandaros'un ateşkesi bitiren oku bu dağların gölgesinde öğrenildi — ve Troya Savaşı'nı on yıl daha uzattı.
Başkenti
Likya'nın kutsal başkenti; UNESCO Dünya Mirası. Zeus'un oğlu Sarpedon ve silah kardeşi Glaukos ordusuyla buradan Troya'ya yürüdü. Bugün Antalya'nın Kaş ilçesinde, Eşen Çayı kıyısında kazı alanı olarak ziyarete açıktır. "Ölümlüysek öne çıkalım" sözü bu topraklarda yankılanır.
Limanı
Pelasglar'ın kenti; Troya'ya Anadolu içlerinden gelen müttefik kuvvetlerin toplandığı antik liman. Edremit Körfezi'nin doğu kıyısında konumlanırdı. Bugünkü Edremit ilçesinin yakınındadır.
Bölgesi
Kral Rhesos efsanevi beyaz atlarıyla Troya'ya yardıma geldi. Kehanete göre o atlar Troya'da su içseydi şehir düşmeyecekti — Odysseus ve Diomedes'in gece baskını her şeyi değiştirdi; Rhesos sabahı göremedi.
Başkenti
Kralların Kralı Agamemnon'un altın kapılı sarayı. UNESCO Dünya Mirası; Aslan Kapısı, hazine odaları ve saray kalıntılarıyla bugün ziyarete açık. Bin geminin denize indiği başkomutan kenti; MÖ 1600–1100 yılları arasında Ege'nin en güçlü uygarlıklarından birinin merkezi.
Krallığı
Helen'in kocası Menelaos'un şehri. Paris'in bu şehirden kadın çalması tüm savaşın fitilini ateşledi. Bugünkü Sparti kenti antik kalıntıların üzerinde kurulmuştur; tiyatro ve Athena tapınak kalıntıları görülebilir.
Bölgesi
Akhilleus'un anavatanı ve Myrmidon savaşçılarının yurdu. Bugünkü Fthiotis bölgesinde, Spercheios ırmağı vadisinde yer alırdı. Thetis'in oğlu bu topraklarda büyüdü; en yakın dostu Patroklos da buranın eriydi.
Adaları
Kurnaz Odysseus'un kayalık adası. Bugün de aynı adıyla var olan bu küçük ada, Odysseia destanının başlangıç ve bitiş noktasıdır. Odysseus Troya'dan dönerken on yıl daha denizde dolaştı; bu ada onun için bin türlü özlemdi.
Adası
Dev savaşçı Büyük Aias'ın yurdu. Yedi kat kalkanıyla Akha ordusunun kalesiydi. Bugün Atina Pire limanından feribotle 15 dakika mesafede; MÖ 480'deki deniz savaşıyla da tarihe geçmiştir.
Krallığı
Bilge kral Nestor'un sarayı 1939'da Ano Englianos'ta arkeologlar tarafından bulundu; "Nestor Sarayı" adıyla ziyarete açık. Akha meclisinin en deneyimli sesi bu kıyıdan yükselirdi. Sarayda bulunan çivi yazılı tabletler Linear B alfabesiyle yazılmıştır.
Krallığı
Yiğit Diomedes'in krallığı. Athena'nın ona o gün sınırsız güç verdiği savaşta Ares ve Afrodit'i bile yaralayıp geri çekilmek zorunda bıraktı. Bugün de antik tiyatrosuyla ayakta olan Argos, Yunanistan'ın kesintisiz yerleşilen en eski kentlerinden biridir.
Adası
Kral İdomeneus seksen gemi ile sefere çıktı. Minos'un torunlarından gelen bu kral, Knossos sarayından hükmederdi. Bugün Avrupa'nın en büyük ve en iyi korunmuş Bronz Çağı sarayı olarak ziyarete açık olan Knossos, MÖ 1700'lere tarihlenir.
Adası
Herakles'in oğlu Tlepolemos dokuz gemi ile Troya'ya geldi. Ege'nin güneydoğusundaki bu ada, antik çağda güçlü bir deniz kuvvetine sahipti. Bugün Rodos Orta Çağ kenti UNESCO Dünya Mirası listesinde; antik kalıntılar da adada görülebilir.
Bölgesi
Hızıyla ünlü Küçük Aias'ın yurdu. Lokroi Opuntioi kabilesinin başında kırk gemiyle Troya'ya geldi. Büyük Aias'ın gölgesinde kalan bu er, savaş alanında hafif piyadesiyle ordunun kanatlarını tuttu.
Bölgesi
Kral Thoas'ın bölgesi. Kırk gemiyle Troya önüne geldi. Kalydon ve Pleuron antik kentleriyle ünlü bu bölge, Batı Yunanistan kıyılarında konumlanırdı; Kalydon Yaban Domuzu avı efsanesinin de yurdudur.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder