Türk Kahvesi Atlası

 "Gözlerinin kahvesinden koy ömrüme, kırk yılın hatırına sen kalıyım." Cemal Süreyya

1517-43, kahve ilk kez İstanbul'a geldi

1554-55, bu topraklarda dünyanın ilk kahvehanesi kuruldu

...kahve pişiren kadına "kahveci kadın, erkeğe ise "kahvecibaşı" denirdi

...lokumun mimarı Hacı Bekir ilk dükkanını açtı, 1777 yılında saraya "lokumcubaşı" olarak atandı

Ana vatanı Habeşistan olan kahvenin Yemen'e ilk olarak buradan gittiği düşünülmekte...

Kahvecinin Piri Şeyh Şazeli...

...İstanbul'da ilk kahvehane 1554 Kanuni Sultan Süleyman döneminde Hakem ve Şems adlı iki kişi tarafından Tahtakale'de açılmıştır.

İlk kahve pişirme aletleri olan kazan ve kaplar ilerleyen dönemlerde yerini önce ibriğe, 19. yüzyılda ise cezvelere bırakmıştır.

Thévenot, o dönem Fransa’da bulunmayan kahveyi egzotik bir içecek olarak kısaca şöyle tanımlamıştır:

“Onların her zaman içtikleri başka içkileri daha vardır ve kahve diye isimlendirdikleri bu içkiyi günün her saatinde içerler. Bu içecek bir taneden yapılır ve sobada kavrulur daha sonra havanda dövülerek toz haline getirilir. İçmek istedikleri zaman ibrikte kaynatılır ve porselen fincanlarda servis edilir. Sıcak içilmesi gerekir ve bir kaç fincan içmek iyi değildir. Bu içecek acı ve siyahtır, duman nedeniyle meydana gelen baş ağrılarını önler ve uykuyu kaçırır.”

Kahvecibaşı padişahın ya da bağlı olduğu devlet büyüğünün kahvesini pişirmekle sorumlu olduğu için sır tutmasını bilenlerden özenle seçilmiştir.

...pek çok kişi, özel kişilerle geçirdiği önemli anları kahveyle taçlandırmayı tercih eder."Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır."

kongar:kestane rengi (kumral)

Atatürk...Günde on beş ila yirmi fincan aralığında kahve içen Atatürk, sabah kahvaltısının ardından koltuğuna geçerek bir fincan sütlü kahve eşliğinde gazeteleri okuyarak güne başlarmış.

3. Murat bir fermanla tüm kahvehaneleri kapatır...Nedeni ise kahvehane sohbetlerine günlük siyasetin girmesi ve hükümetin eleştirilmesidir.En büyük darbe ise 4. Murat'tan gelecektir.Dedikodu ve fitne ocağı olarak değerlendirilen kahvehaneler yerle bir edilir çünkü kamuoyu oluşması istenmez.

Tasavvufa göre kırk, bereketli bir sayıdır, zaman kavramına işaret eden dört ve bilgiyi temsel edeb on sayısının çarpımıdır...kırk kapı, kırk makam vardır.Kırklar, islam kültüründe kırk evliya demektir.

Mercanköşkü kahvesi..yöresel türk kahvelerinden Muğla yöresine ait

Srebrenitsa kadınları evde birini beklerken kendine bir kahve yapar, bir de beklediği kişiye...

Dibek kahvesi...kavrulmuş kahve çekirdeklerini öğütmek için kullanılan ve taştan ya da ağaçtan yapılmış havanlara verilen isimdir.

Osmanlı türkçesinde "boğaz rahatlatan" anlamında kullanılan "Rahatül-hulkum" olarak adlandırılmıştır.Günümüzde Romanya ve Bosna Hersek'te lokuma rahat lokum denmeye devam edilmektedir.

Hacı Bekir, Osmanlı döneminde ilk saray lokumcusudur...Avrupa'da Turkish Delight adıyla yayılan lokum tutkusunun öncüsüdür...

İdeal Türk kahvesi içimi için doğru fincan formunun ağız kısmı dar ve alt taban kısmı geniş şekilde olması gerekiyor.

Liderin Kitaplığı

Strateji, planlama ve icraat bir zincirin birbirini tamamlayan halkaları.

"Doğru işi yapmak, işi doğru yapmaktan çok daha önemlidir." Peter Drucker

"Muharebe öncesi yaptığınız konuşlandırma yanlışlarını, muharebe sırasındaki kahramanlıklarınızla telafi edemezsiniz." İsmet İnönü

...en mükemmel stratejiler, eğer sahada etkinlikle icra edilmezse başarıya ulaşmak zordur.

Kitabı kullanma kılavuzu:

Kütüphaneniz "bilmediklerinizi" içermelidir...Ne kadar çok bilirseniz okumadığınız kitapların sayısı o kadar artar.

Atatürk'ün okuma yöntemi hakkında...önemsediği bölümlerin altını renkli kalemle çizer, sayfa kenarlarına notlar düşerdi.Daha sonra, belirli konuları akşam sofrasında, kabinesinde..farklı meclislerde tartışır, fikirlerini geliştirirdi.

İletilmek istenen fikirleri tam olarak algıladığınızı hissederseniz aradaki çeşitli anektod, örnek ve tekrarların bir kısmını atlayabilirsiniz

"Lafın tamamı aptala söylenir." Süleyman Demirel

synoptical...konulara odaklanarak ve aynı konudaki eserleri peş peşe okuyup karşılaştırarak bilgilenmek.

Mortimor Adler..How to Read a Book

İnsan:

"Kendini tanı." Sokrates

Peter Drucker...Managing Oneself (HBR,1999 Ocak)

...Ancak güçlü yanlarınızı ve kendinizi bilerek çalıştığınızda gerçek ve uzun ömürlü bir mükemmelliğe ulaşabilirsiniz.

Peter Drucker..."Birey toplumun en önemli, en nadide, en değerli sermayesidir."...iktisat eğitimi almasına rağmen kariyeri boyunca rakamlardan çok insanlarla haşır neşir oldu ve hep insanlar arasındaki ilişkileri inceledi...yönetimin temel görevinin de çalışanların güçlü yanlarını geliştirip, onları yetkilendirip kurumun amaçlarıyla toplumun ihtiyaçları doğrultusunda organize etmek olduğunu savunuyor.

İyi lider kendisini daha iyi tanıdıktan sonra çalışma arkadaşlarının da zayıf ve güçlü yanlarını bilmek zorunda.

"İnsan kendisinin akılcı bir mahluk olduğunu düşünür.Halbuki onun kendini haklı çıkarabilen-rasyonalize edebilen bir varlık olduğu daha doğrudur"...The Rationalizing Animal, Leon Festinger

...Babam..."Bir işin başında doğru seçim yap, sonra tereddüte düşmeden kararını uygula.Gel git ile vakit kaybetme.Bir de bir işe başlarken sonucu da kafanda canlandır.Nasıl bir duvar olacak, gör ki ona uygun taşı yığından al."

Zaman:

İnsanlar arasında mutlak eşitliğin olduğu tek alan zaman.

"First Things First"..önemli işlere öncelik..Stephen Covey

Acil olmayan önemli işler ise daha fazla insiyatif gerektirir.Fırsatı yakalamak, bazı şeylerin olmasını sağlamak için harekete geçmemiz gerekir.

Covey...Önemliyi acile feda edenlerin veya odaklanamayanların edilgen ve etkisiz kalmaya mahkum olduklarını savunuyor.

...hafta içinde bir gününüzü...yenilenmeye, düşünmeye ve taahhütlerinizi gözden geçirmeye ayırın.O gün içinde, diğer günlerde yaptığınız şeyleri yapmayın.

...bir araştırmaya göre yürüyüş, yaratıcı düşünceleri tetiklemekte ve beyinde daha birçok olumlu değişimlere yol açmakta.

Sun Tzu'ya göre " En önemli savaş hamlesi düşmanın beklentilerinin aksine hareket edebilmektir."

"İnovasyon, lideri takipçiden farklılaştırır." Steve Jobs

P.Drucker "Önemli ve zor olan doğru cevabı bulmak değildir; mesele doğru soruyu sorabilmektir."

 

Kalanlar

Evet, anları severdi Tezer.
Onları yazdı.Acıyla, yalnızlıkla, 
ama aynı zamanda coşkuyla, aşkla dolu anılarını.
Anılarının anılarını.
Başkaldırma anlarının.

Ben bir kezinde aklımı yitirdim, ama kendimi yeniden kendi elime geçirdiğimde daha da zor yenilebilir durumdayım.

Her sabah yepyeni bir dünyaya kalkıyorum. Her akşam dünyanın bütün yorgunluk acı ve çelişkileriyle dayanamaz duruma geliyorum.

Yalnız yaşı olmayan ve dünyalarını kendi içlerinde taşıyan insanlara dayanabildiğimi görüyorum.

Eyleme geçmek gerek; cesaret etmeli...Robert Walser

Meyhanelerde umutsuz bir bekleyiş vardır - kendi kendini bekleyiş.

İnsanın kendi dünyası dışında yaşayacağı bir dünya yoktur.

İnsanın başkalarına söyledikleri kendi duymak istedikleridir.Yazdıkları, okumak istedikleridir.Sevmesi, sevilmeyi istediği biçimdedir.

...Kalkacak bir trene binerken, beni artık içinde bulunduğum ülke, gideceğim kent, ineceğim istasyon, bindiğim tren ve kompartımandaki insanlar pek ilgilendirmiyor.Trene binerken ben'in içinde bulunduğu duygu birikimleri ilgilendiriyor.

İçine daldığım en büyük mutluluklar her zaman acılarla, her yaşam da biraz olsun ölümle bezenmişti.

Tezer Özlü

Robert Kegan short stories - Immunity to Change

Biraz da Film...Silver Skates

https://www.imdb.com/title/tt10525672/

"Bazen en zor kararlar vermesi en basit kararlardır."

"Asla aşağıya bakma, hep ileriye bak"

Hırçın Kız

Dilim elbette yüreğimdeki öfkeyi dışa dökecek,
İçimde kalırsa yüreğim patlayacak yoksa...
Katherina

Denemeler

Ruhum bir yerde durabilseydi, kendimi denemekle kalmaz, bir karara varırdım: Ruhum sürekli bir arayış ve oluş içinde.

Her insanda, insanlığın bütün halleri vardır.

...herkes kendisi için bir derstir; elverir ki insan kendini yakından görmesini bilsin.Benim yaptığım, bildiklerimi söylemek değil, kendimi öğrenmektir...

Birkaç senedir düşüncelerimin kendimden başka bir amacı yok; yalnız kendimi sorguya çekiyor ve inceliyorum

...benim yazımda asıl aradığım tam anlamıyla kendimin olmasıdır.

Bize yaşamayı hayat geçtikten sonra öğretiyorlar...Çocuğumuzun o kadar yitirecek vakti yoktur:Pedagogların elinde ancak hayatının on beş, on altı yılını geçirebilir: Geri kalan zaman hayatındır.

Niçin başka güneş başka toprak ararsın?
Yurdundan kaçmakla kendinden kaçar mısın?
Horatius

Her yerde olan hiçbir yerde değildir

Martialis

...gücümüz azalıp görgümüz arttıkça zevkimiz daha nazlı, daha titiz oluyor; az şey getirebildiğimiz zaman çok şey bekliyoruz...kendimizi bildiğimiz için de daha az atılgan, daha kuşkulu oluyoruz; kendimizin ve başkalarının hallerini bildiğimizden, sevileceğimizden emin olamayız.Kendimden utanırım kanı kaynayan taptaze gençler arasında.

Aynı yolda bir gider bir gelirim:düşüncem her zaman ileri götürmüyor beni; bir o yana, bir bu yana yalpalıyor gelişigüzel.

...otuz yaşında önce başarılmış işleri ötekilerden daha fazla görüyorum.

İhtiyarlık kendini belli etmediğinden  çok tehlikeli bir derttir; insan bu derdin farkına varmadan düşer.Onun için kanunların bizi, işte çok tutmasını değil, işe geç almasını yanlış buluyorum.Hayatımızın ne kadar cılız olduğunu, her gün nice tehlikelerle karşılaştığını düşünüp gençlerin hazırlanma, öğrenme, oyalanma yıllarını pek uzatmamalıdır.

Gereğinden fazla uslu olmayın, uslu olmanın da bir haddi vardır.

Acele gecikmedir

Quintus

Çabukluk kendisini engeller.

Seneca

Eudemonidas, Xenokrates'in pek ihtiyar halinde okula derse koştuğunu görmüş de :" Bu adam hala öğreniyor, ne zaman bilecek" demiş

Bir insanın değerini anlamak istedim mi, kendinden ne kadar memnun olduğunu, söylediklerini, yaptıklarını, kendini ne dereceye kadar beğendiğini sorarım.

...istediklerini yapmadıkları için, yapabildiklerini ister göründüler.

Biz sözün ardından koşmamalıyız, söz bizim ardımızdan koşmalı...benim sevdiğim konuşma, düpedüz, içten gelen, lezzetli, şiirli, sıkı ve kısa kesen bir konuşmadır.

Dostluk kavgacı olmadı mı, sağlam ve cömert de değildir.Nazlı, yapmacık bir hava, birini kırma korkusu dostluğa rahat nefes aldırmaz.

Çatışmadan tartışılamaz

Cicero

Yitirme acısıyla yitirme korkusu bir kapıya çıkar

Seneca

Gereğinden önce dertlenmek, gereğinden fazla dertlenmektir.

Seneca